2014 Onmetelijke eenzaamheid

Op 30 september werd tijdens mijn afscheidssymposium ook het boek gepresenteerd dat ik schreef samen met Willem Voois. De titel is: Onmetelijke eenzaamheid. Eenzaamheid als mogelijheid tot zelfwording en zinvinding.

Eenzaamheid is een onderwerp dat veel mensen raakt en het wordt daarom gezien als een maatschappelijk probleem: als een gemis aan relaties en aan kwaliteit in relaties. In het kader daarvan worden allerlei eenzaamheidsprogramma’s uitgevoerd. Maar bieden deze wel soelaas? En zo ja, hoe lang duurt dat dan?

Onmetelijke eenzaamheid benadert eenzaamheid vanuit een ander oogpunt en beschouwt het meer als een existentiële realiteit. Wat doet het bestaan met mensen en wat is de betekenis van deze eenzaamheid in hun bestaan? Eenzaamheid is dan een innerlijke ervaring die, mits serieus genomen, een katalysator kan zijn van zelfwording en zinvinding. Het behoort tot de inhoud van en diepte in ieders bestaan en is daarmee ‘onmetelijk’: ‘groots en niet meetbaar op een eenzaamheidsschaal’. De auteurs willen daarmee eenzaamheid in het hart verstaan.

Tal van biografische voorbeelden maken duidelijk hoe uniek de weg is die veel mensen vanuit die eenzaamheid zijn gegaan. Er is geen algemeen model of concept voor te maken, maar wel wordt duidelijk dat bij de ontsluiting van innerlijk leven geestelijke of existentiële begeleiding heel welkom of zelfs nodig is. Aan de hand van de praktijk als ‘zorg voor de ziel’ en verworven zelfkennis als ‘wetenschap van de ziel’ laten de auteurs zien hoe het betreden van eenzaamheid de mens door confrontaties heen tot leven brengt. Daarbij ontstaat ruimte voor de ander en het andere en kan wat in onmetelijke eenzaamheid is doorgemaakt, verrijkend zijn voor zowel het eigen leven als de gemeenschap.

Uitgeverij Eburon, 2014, Prijs: 19,95.

Bestellen kan ook: via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. De prijs wordt dan inclusief verzendkosten 22,50.

Recensie

Hieronder een recensie van orthopedagoge Mieke Gresnigt. Zij werkt in een instelling en heeft een eigen praktijk. (Deze en nog enkele andere recensies vindt u op bol.com.)

23 november 2015

Wat een mooi boek. En wat een verademing bij alle evidence based interventies, die tegenwoordig gangbaar zijn. De schrijvers gaan in op de existentiële betekenis van eenzaamheid. In wezen zijn wij allen eenzaam. In hun boek vragen zij aandacht voor een andere dan de bovengenoemde benadering. Erkennen en de eenzaamheid onderzoeken. Aandacht geven aan de echte ervaring en het achterliggende verhaal. Van de hulpverlener vraagt dit ontvankelijkheid, luisteren en waarnemen om zo het contact tot stand te brengen. Dan worden soms mooie dingen mogelijkheid. De mens gaat zichzelf ontdekken. Eenzaamheid als een mogelijkheid voor zoals zij het noemen, zelfwording en zelfvinding.
Jorna en Voois schrijven hun boek in eerste instantie voor geestelijk verzorgers. Het zou jammer zijn als alleen deze professionals dit lezen. Het boek verdient een breder publiek. Het kan een nieuwe, maar misschien ook oude kijk op de betekenis van eenzaamheid bieden aan gedragswetenschappers, artsen en psychiaters. Een visie die misschien een wezenlijker bijdrage kan leveren aan de zorg voor allen die lijden door eenzaamheid dan de huidige praktijk van labelling, medicatie en geprotocolleerde behandeling of het oplossen van de eenzaamheid door afleiding en het aanbieden van relaties. Deze blijkt vaak ook niet zo effectief te zijn.
Het boek ‘Onmetelijke Eenzaamheid’ is mooi geschreven. De formulering is bijzonder precies en de brede filosofische kennis van de auteurs is indrukwekkend. Dit maakt ook dat je het boek niet zo maar even leest. Het boek vraagt echte aandacht. Dezelfde echte aandacht die de auteurs vragen voor de mens die eenzaam is. Een verademing in deze tijd van snelle en oppervlakkige contacten en voorbijgaan aan de echte vragen van het bestaan.

Pluspunten: maatschappelijk relevant, filosofisch